Salvador Illa: o candidato asintomático

Illa é de profesión filósofo, con o cal ele é considerado  amante da verdade (filo-sofía), mas de condición político, co que prevalece unha innata inclinación á mentira. Ao declarar públicamente o pasado 29 de decembro (e non era o día dos inocentes) demostrou que non ía presentarse ás eleicións catalás do próximo 14 de febreiro, e apenas 48 horas despois  presentou a súa candidatura. Compromiso que pactara o 17 de novembro co presidente do goberno Pedro Sánchez. É o que teñen os asintomáticos: contaxian aos demais sen que eles considérense responsables. Xa advertía Lord Acton nunha frase que adoita reproducirse amputada na súa conclusión:”o poder corrompe e o poder absoluto corrompe absolutamente, por iso a maioría dos políticos son persoas ruins”.

Unha cousa ficou clara. Salvador Illa é un perfecto mandado. E tamén un ignorante. Porque a véspera xuraba que non encabezaría a lista do PSC á presidencia da Generalitat. Circunstancias ambas que perfilan ao ex ministro da pandemia como un suxeito sen atributos. Vulgo, un pobre diaño. Veremos se os vaticinios demoscópicos made in Iván Redondo, que o u como estrela emerxente da política catalá, non lle estragan a festa. Terá que facer campaña eleitoral no fragor da terceira onda coma se con el non fose a cousa. E mesmo cabe a posibilidade de que para entón algún xuíz inclemente cítelle para responder da súa xestión á fronte de Sanidade. Algo cheira a podrecido cando o Goberno cifra en 50.000 os mortos pola Covid-19 e o non menos oficial Instituto Nacional de Estatística (INE) sitúaos en máis de 70.000. Un “pequeno desvío” letal que ninguén que non fose o seu achegado Fernando Simón atribuiría a un <gigantesco accidente de tráfico>. Aínda que sempre cabe debullar na súa defensa aquel desdobramento que a vicepresidenta Calvo atribuía a Sánchez para xustificar que fose un oxímoro andante. Que unha cousa é o ministro Salvador Illa e outra distinta o seu holograma o cidadá Salvador Illa.
Tamén o felipismo, na súa darwiniana adaptación ao medio, abxurou de principios que até a véspera eran de obrigado cumprimento (a república como forma de Estado, o marxismo en canto a ideoloxía de referencia, e o dereito de autodeterminación como gradiente do federalismo ben entendido). Algo semellante, aínda que á viceversa, é o que estamos a ver no despregamento do sanchismo, ese continuo vaivén de onde dixen digo digo Diego, tamén para patrimonializar o poder. Por iso é polo que, superando en moito o adocenamento da contorna social media, cuéstionese a gaguexante coroa, recoñézase lexitimidade política á opción independentista, e até se problematicen os supostos daquela amnistía fake que u ao réxime do 78. Nese sentido, se se mira con perspicácia, estamos ante un curta e pega histórico. González postulouse líder da esquerda institucional mediante un proceso de secesión cos seus maiores do PSOE histórico no exilio. E Sánchez, pola súa banda, está a facer outro tanto mas co PSOE onde prosperou durante anos como abnegado  leriante.
De procurarmos unha diferenza, ela estaría no feito de que mentres un se limitou a engulir aos cadros dun PCE situado á súa esquerda, o outro se viu obrigado a aceptalos na súa versión nominalista como compañeiros de viaxe no Executivo (de momento, e porque pola contra non daban os números). Incluso esa opción habería que matizala. O felipismo operou a súa ruptura epistemolóxica e crebou o consenso coa memoria da fronte popular tras o rotundo fracaso cultivado no referendo sobre a Lei de Reforma Política de 15/12/1976, onde promoveu a abstención coas restantes forzas antifranquistas (98,73% de síes e un 2.64% de nons, sendo a participación do 77,72%). Circunstancia traumática que derivou en que as inmediatas eleccións do 15 de xuño do 77 gañounas a distancia a Unión de Centro democrático (UCD), unha partida bricolaxe liderada polo último Secretario Xeral do Movemento, o partido único da ditadura.
Levo moito tempo pensándoo, pero como carezo de dotes para desenvolvelo cun mínimo de rigor non me atrevo a expresalo de corrido. A cuestión ten que ver, mutatis mutandis, co mantra “o ser social determina a consciencia de clase”. Tirémoslle transcendencia antiga á clase, que é unha cousa que vai e vén sen modificarse radicalmente, e poñamos no seu lugar cultura, ese acervo de interaccións e maceracións múltiples que nos fai (aquí Sartre: somos o que facemos), desfainos e refainos. En poucas palabras, teño a impresión de que a nova normalidade que introduciron na política os actuais dirixentes (outros falaban de caste até que lles toca o rango na rifa) ten moito a ver co tipo de dispositivos culturais mamados. Se comparo ao PSOE de Felipe González co de Pedro Sánchez, corenta anos compridos por medio, vexo parecida metamorfose nos “invariábeis”, mas tamén mudanzas. Unha “nova mentalidade” xunto a  “nova contextualidade”.
Os militantes socialistas da vella escola eran fundamentalmente iso, militantes. Xentes envorcadas na refutación da ditadura. Ben fóra na categoría de combatentes, resistentes, disidentes ou practicando o exilio interior. Homes e mulleres expostos á política ou pola política, e formados na experiencia vivida ou transmitida polos que lles precederon. Tamén persoas socializadas no compromiso de lecturas, o que non evitou a súa correspondente dose de pragmatismo cando o virus do poder chamou á porta. Todo iso configurou un tipo humano menos poroso ás tentacións do mando único e supremo. González tivo que amagar con abandonar o partido para purgarlo do marxismo e viuse na necesidade de convocar un referendo con truco para vadear o problema da pertenza á OTAN.
Os seus sucesores sanchistas, en orde á ética política, están noutra galaxia. Forman parte representativa da xeración Netfix. Militan nos medios e no graduado dos artificios demoscópicos. Para eles non existe a opinión pública e apenas a opinión publicada. O seu reino é da opinión sondaba. Por iso poden dicir unha cousa e a súa contraria sen mostrar contrariedade nen aflición. O xa citado exemplo do chimpo de Illa do servizo público á fronte de Sanidade á promoción partidista non é un caso aparte. Tivemos un Pedro Sánchez asegurando que non durmiría tranquilo se tivese que conciliar con Pablo Iglesias para ao día seguinte pedirlle casamento, facendo bo o devandito do cafre Fraga Iribarne “a politica fai estranos parceiros de leito”. Os axentes da nova normalidade levan o pragmatismo oportunista no ADN.
Por iso fan da propaganda unha arma de intrusión masiva. Latrican sobre as vacinas gratis (que pagan a cota todos os países da UE); envolven as súas remesas aos acordes da bandeira nacional e a lenda <Gobierno de España>, coa magnanimidade daquela marquesa que ao coñecer a chegada dos xornalistas contestou <pasen e coman>; ou celebran a Trilpe A de solvencia sobre a súa xestión outorgada por un comité de expertos nomeados pola propia Moncloa e retribuidos con diñeiro público. Formarse ideolóxica e politicamente surfeando series nas infinitas plataformas dispoñibles, coa súa casuística irreflexiva e depredadora, no que todo o l e o imposibel, o cabal e o ruin, o fermoso e o abxecto, está ao alcance dun clic ou dun <<gústame>> con emoticono, imprime carácter e deixa pegada cerebral. Se Marshall McLuhan vivise hoxe posibelmente teria mudado aquela clásica definición dos <medios como extensions do home> polos <homes como extensions dos medio>.
Que as accións humanas teñen consecuencias non é un valor trasnoitado. Por iso o candidato asintomático Illa non poderá zafarse do herdo deixado. Danos colaterais que o perseguirán aos tombos durante a kermés eleitoral. Para ter unha idea do que iso leva abinda dar unha volta polo informa anual de Reporteiros Sen Fronteiras (RFS) sobre a vulneración de dereitos liberdades argallados polo Goberno de coalición de esquerdas durante a pandemia.

Sobre a falta de transparencia, RSF afirma: “Unha opacidade que non permitiu apurar os contratos de compra de material médico. Sen falar do sistema inicial de perguntas filtradas pola Secretaria de Estado da Comunicación. Ou a decisión de impedir o aceso a cámeras e microfones para hospitais, necrotérios, cemitérios (…) Non se trata de cultivar a morbidez, ou n respeitar a dignidade e a privacidade, mas o contrário. É asumir que a morte fai parte da vida, e que mortes en cantidades atrozes son inaceitábeis ​​e merecen uma explicación. Unha história. E luto. Iso non foi feito. Muitos repórteres experientes nas frentes da Líbia, Síria, Afeganistan, Congo ou Iemen pediram apoio à RSF porque tiñan mais dificuldades para tirar fotos na España do que en zonas de conflito “.
Sobre o manexo macabro das estatísticas, RSF lembra: ” Ainda hoxe non temos cifras oficiais confiábeis ​​sobre o número de mortes causadas pola pandemia na España, con unha gama abismal e incompreensíbel de dados entre os fornecidos polo goberno central, os gobernos autonómicos , os rexistos civis e o Instituto Carlos III (…) O Ministro da Saúde e o seu porta-voz mais caro falou mesmo de “pequeno desvio”… de 18.000! mortos! (…) Cando co toda probabilidade xa estamos perto de 80.000 mortos (…) Parece que a España sofreu unha catástrofe natural, un “gigantesco acidente de trànnsito”, que nos comove mais do que o necessário”.
Este é o panorama deixado pela xestión público-privada de Salvador Illa, cando, como no famoso spot El Almendro, volta para casa no Nadal. No final da fuga, non hai praia.