Horizonte 2020: gobernar a financeirización

Se o nihil obstat non devala nalgún charco de última hora, este 2020 teremos pola primeira vez desde a Fronte Popular da Segunda República un goberno de coalición de esquerdas en España. Porque o pacto nace da extrema necesidade que teñen Sánchez, Iglesias e Junqueras para sobrevivir politicamente, cada cal á súa bóla. Ben é verdade que do tres partidos en liza o que menos arrisca é Esquerra Republicana de Catalunya (ERC). Que non se desgastará no exercicio do poder, e, con todo, gozará dunha gran influencia sobre o desenvolvemento desa cohabitación que o dirixente socialista apresentou como <rotundamente progresista>.
Pode prometer e promete, o papel todo o terma e as palabras, como xa  ten archidemostrado o líder do PSOE, van e veñen a vontade do declarante. Máis aló da simboloxía que sen dúbida ten tamaña innovación (consenso de investidura e quizá de lexislatura de esquerdas e independentistas), ninguén espera que dita confluencia tradúzase nunha mutación do statu quo. Os 10 puntos do Pre-Acordo subscrito por PSOE e Unidas Podemos, por máis que naden na abstracción, deixan claro que non estamos ante a nai de todos os cambios. De feito, Pablo Igrexas adiantou aos seus seguidores que o ceo se asalta con teimosía>>, e acto seguido permitiu a aprobación da chamada <lei mordaza dixital> imposta mediante Decreto-Lei por Pedro Sánchez.
O que acontecer é que este 2020 non é un ano calquera. Senón xustamente a data precisa en que empezará a rexer con todas as súas consecuencias a reforma do artigo 135 da Constitución introducida na <era Zapatero> por presión da Troika (Comisión Europea, Fondo Monetario Internacional e Banco Central Europeo) para evitar unha intervención-país. Modificación que incorpora ás contas públicas o rigor mortis do principio de estabilidade orzamentaria e sustentabilidade financeira. O sacro compromiso de non incorrer en déficit superior ao 3% do PIB e unha débeda que desborde o 70%. A máis diso aceptar que en todo caso o pago aos mercados acredores terá carácter preferente fronte a outras continxencias.
Isto significa que o novo Goberno de coalición <rotundamente progresista> sería o primeiro en ter que aplicar en toda a súa extensión o novo precepto constitucional sancionado sen referendo. E iso nun contexto que ofrece poucas alegrías para a expansión do gasto público, tendo en conta da aridez do marco macroeconómico de referencia. Temos o segundo peor índice de paro da Unión Europea tras Grecia (14%, o dobre aproximadamente que os nosos socios) e unha débeda soberana que rubiu ao 98% do Produto Interior Bruto. Por máis que sigamos crecendo por encima da media europea, queda claro que este deberá ser o equipo que goberne a financeirización. Sobre todo porque acabar cos axustes e recortes aplicados durante a crise polo bipartidismo dinástico hexemónico non figura entre as prioridades do executivo emerxente.
A herdanza da crise deflagrada en 2008, que os titulares do Estado fixeron recaer sobre os cidadáns, tradúcese nunha sociedade xeracionalmente dual, a cuxa necesaria rectificación se opón esa Espada de Damocles que significa na práctica o 135 de marras. Sirvan uns datos de proba. Na actualidade, os mozos españois teñen que dedicar o 94,4% do seu salario para vivir de aluguer, e só un 19% dos comprendidos entre 16 e 29 anos poden emanciparse. Cando se cumpren 12 anos do crac económico-financeiro, os mozos representan a clase máis vulnerable. Exclusión social que non caeu do ceo, senón que en boa medida é consecuencia directa das contrarreformas laborais argalladas polo PSOE (2010) e o PP (2012) na ofensiva neoliberal para que devaluar os custos agregados do factor traballo.
Incluso o machadazo ao sistema público de pensións ten como diana á mocidade (os potenciais xubilados de mañá). Mentres se activa a esixencia de revalorizalas co Índice do Custo da Vida (IPC) que cernou a modificación introducida polo PP en 2013, poucos se acordan xa do axuste estrutural regresivo que madrugou o PSOE en 2011, agravando as condicións de percepción en todos os seus treitos (precisamente o modelo que hoxe combaten sen descanso millóns de franceses). Quizá porque entón aquela medida estivo pactada con CCOO e UXT, <un dos nosos>. Nen sequer os propios pensionistas en loita adóitano enxergar nas súas reivindicacións. A pesar de que son coas cotas dos actuais traballadores (que verán penalizadas as súas pensións futuras) como se pagan as que agora gozan. Venerables Saturnos devorando á súa prole. O mesmo que o 135, neste 2020 empezarán a sentirse os efectos máis lesivos desa contrarreforma á que ninguén contesta. Un estudo realizado pola Universidade de Valencia cifra a perda por persoa xubilada respecto de 2019 en 22 euros/mes, eleva até 1.072 euros anuais a diferenza respecto do tarifado no sistema existente antes da contrarreforma de Zapatero, e en 2.212 euros cando en 2027, ao final do período contemplado na norma, computen todos os supostos.
A famosa orde dos factores. Como ese <milagre> do Banco de España (BE) anunciando que será posible crear emprego crecendo menos do 1% do PIB, contrariando así o canon que o cifraba nun mínimo do 2%. Nengunha sorpresa en realidade, senón unha mera constatación da <eficacia> das contrarreformas laborais en tándem de PSOE e PP (ambas orixinaron senllas folgas xerais, aínda que tampouco disto queren acordarse os <axentes sociais> comprometidos no goberno de coalición PSOE-UP). Emprego, por suposto; mas emprego lixo. Ostentamos a marca en contratos temporais de toda a UE, que entre os mozos chega ao 73,3% dos asinados, sendo a media europea do 43,9%. Obscenamente, o propio BE recoñece este misterio de traballo como escaso crecemento ao constatar aumento da produtividade durante a recesión. A chave: despídese con maior intensidade>> grazas á pavorosa temporalidade, e faise o mesmo con menos xente, admite o organismo regulador que non viu vir a crise que pagaron os de sempre.
Gobernar o finanzamento ou para a financeirización, esa é a cuestión á que terá de responder o novo goberno <rotundamente progresista> de Pedro Sánchez e Pablo Iglesias.