Responder o terrorismo do Estado Islámico cunha sorte de terrorismo de Estado de baixa intensidade, combinando severas medidas coactivas e de exclusión, significa facer o xogo ás prácticas fascistas dos asasinos e deixar a rúa a mercé das bandas xenófobas, como está a suceder en Bruxelas. Unha comunidade fósil á que a traxedia mostrou abducida polo armazón de institucións supraestatales que atinxe, e sen reflexos para imporse aos ditados dos que trafican coa convivencia en clave amigo-inimigo. Nada que ver coas multitudinarias, plurais e @decidido manifestacións habidas o 11-M en España, onde o pobo automovilizado deu un exemplo de dignidade democrática e valor cívico fronte á farsa paternalista urdida desde o poder.
O masacre perpetrado no corazón de Bélxica por un comando do ISIS, segundo propia reivindicación, concitou a repulsa xeneralizada de Occidente, e como resultado, anticipándose aos desexos dunha traumatizada cidadanía, os gobernos afectados verán reforzadas os seus xa amplas competencias policiais. Máis control, máis vixilancia, máis leis represivas, máis insolidariedade, todo para compensar a sensación de inseguridade espertada polos crimes masivos. En consecuencia, a resposta ante o fascismo terrorista exóxeno consistirá en elevar un grao a dose de despotismo endóxeno.
Unha vitoria en toda liña para os aguerridos fanáticos dun e outro lado do “canto peor, mellor”. Dunha parte, os salafistas transmiten aos seus seguidores a mensaxe de vinganza cumprida, aterrorizando a poboacións cuxas autoridades levan décadas intervindo militarmente no mundo árabe, a miúdo por razóns inconfesables. E no extremo oposto, eses mesmos gobernantes conseguen máis poder de decisión sobre a sociedade á que din servir. Desta forma, con medidas autoritarias dificilmente asumibles en circunstancias normais, a clase dirixente apúntase un éxito político ao roubar o relato islamófobo aos emerxentes partidos ultranacionalista que capitalizaron a protesta da xente golpeada pola crise.
Felizmente na nosa contorna a lóxica da lei do talión contou coa oportuna réplica dalgúns alcaldes do cambio, como os de Zaragoza e Valencia, denunciando sen paliativos “os brutais atentados” ocorridos en Bruxelas á vez que advertían sobre o efecto bumerán da violencia que desde aquí exportamos por “razóns de Estado”. Mágoa que esa valerosa coherencia a título persoal cohabite en ocasións con flagrantes incongruencias cando se chega ao nivel das organizacións. Caso do partido Podemos, que fichou para ministro de Defensa precisamente ao Xefe do Estado Maior de Exército que coordinou os ataques aéreos dos aliados contra a Libia de Gadafi, hoxe viveiro de jihadistas.
Submetida ao fogo cruzado da mentalidade militarista partillada por terroristas e contraterroristas, a sociedade civil aparece como a primeira vítima desa conflagración. Porque lonxe de combater o xene fascista da acometida terrorista co antídoto de máis e mellor democracia, os nosos gobernantes se retraense cara a posicións involucionistas coa escusa de garantir a nosa seguridade. Esa é unha das razóns de que cada vez sexamos máis conservadores, desconfiados e intolerantes. Até o punto de poder clamar contra o integrismo islamita á vez que celebramos manifestacións relixiosas en Semana Santa ao Ku Klus Klan en versión cristiá. Porque, que dicir do rexedor esquerdista de Cádiz, capaz de renunciar a encabezar a procesión da Irmandade do Nazarero en nome da corporación municipal e con todo asistir como fervoroso penitente. Un conflito para o clásico debate entre ética da convicción e ética da responsabilidade.
Similar mal de altura padecen os gobernos de esquerda da Unión Europea que, como o grego de Syriza e o portugués do Bloco, encartáronse aos vergoñosos acordos para deportar aos migrantes que cheguen a territorio Schengen. Tendo en conta que este tipo de compromisos adquiridos nos cumes da UE teñen que adoptarse por unanimidade, habería que preguntarse polas vantaxes nacionais que obtiveron eses executivos para permitir a bárbara expulsión dos refuxiados cara á Turquía do autócrata Erdogan.
Aprendamos da historia. A democracia naceu á política en Atenas cun discurso fúnebre, cando ante a derrota na Guerra do Peloponeso Pericles elixiu fundar un novo tipo de sociedade baseado na democracia no canto de reformularla á defensiva como Estado bunker. “Temos por norma respectar a liberdade, tanto nos asuntos públicos como nas rivalidades diarias duns con outros, sen enojarnos co noso veciño cando el actúa espontaneamente, nen exteriorizar noso incomodo, xa que esta, aínda que innocua, é ingrata de presenciar”, narrou o seu cronista Tucídides. Pola contra, nós preferimos responder o incendio terrorista coa gasolina da violencia institucional, nunha cadea de estragos e destrución indiscriminada que nos fai máis dependentes dos poderosos.
Cada efecto ten a súa causa. As dúas grandes experiencias democratizadoras do islamismo político foron abortadas por potencias occidentais que demostraron estar empeñadas en preservar o seu carácter máis reaccionario e atávico. Primeiro foi en Alxeria, onde a vitoria da Fronte Islámica de Salvación (FIS), nas municipais de 1990 e logo na primeira volta das xerais de 1991, foi abortada polo exército ilegalizando á forza triunfadora. O mesmo procedemento sería usado en 2013 en Exipto ao gañar as primeiras eleccións democráticas da súa historia os Irmáns Musulmáns tras o estalido da primavera árabe. En ambas as ocasións, distantes máis de vinte anos, a colaboración dos “países democráticos” nas purgas anti-islamitas foi plena, apoiando e armando aos militares golpistas. De aí, que sexa lícito preguntarse pola nosa responsabilidade no fomento e expansión do integrismo islamita xurdido daquelas cinzas.
Non abonda con lamentarmos os asasinatos que se cometen invocando deshonestamente o nome do Islam, se doutra banda os cidadáns europeos asistimos pasivos ás incursións homicidas que os nosos gobernos realizan a milleiros de quilómetros para preservar o statu quo xeoestratégico. Tampouco abonda con depositar a papeleta nunha urna e logo desentenderse das cruentas “inxerencias humanitarias”. Non hai goberno capaz de ignorar a voz do pobo se este faise ouvir. Unha auténtica democracia esixe que a cidadanía impida que os seus dirixentes se tomen a xustiza pola súa man. Se a xente segue encomendándose ao que os seus políticos queiran, o futuro do continente profundará o camiño xa iniciado de recorte de dereitos e liberdades para propios e alleos.
É preciso unha rebelión cívica global para impedir que Europa se converta nun Estado de excepción permanente controlado por un club de usurpadores da vontade xeral. Aínda estamos a tempo de preservar o auténtico “milagre español”, o único que non sae nas procesións: o feito excepcional e meritorio de que, sufrindo o segundo maior índice de paro de Europa e estando a tiro de pedra da costa africana, non haxa nin un partido de ultra de ámbito institucional.
