off

Decreto dignidade, fascismo e fakepolitik

por
O negativo funciona mellor que o positivo,
e así é como o mundo virou nunha merda?
(Jaron Lanier)

Ignorar que o fascismo mussoliniano e o nazismo hitleriano representaban un proxecto de Estado social inserido na pugna entre Traballo e Capital, e rememoralo coma se tratásese da patoloxía dun grupo criminal sen ascendente real entre a clase obreira, pódenos abocar a repetir a experiencia a través dos novos populismos ambidiestros, profundamente antidemocráticos e deshumanizadores, que bolen en media Europa coa divisa de loitar contra a dominación das elites e a explotación neoliberal.
O pasado 5 de setembro, o portal dixital Cuarto Poder publicaba un artigo coral de Héctor Illueca, Manolo Monereo e Julio Anguita baixo o título “Fascismo en Italia? Decreto Dignidade” onde se puña en valor desde a esquerda alternativa as medidas sociais do goberno de coalición formado polo Movemento 5 Estrelas e a liga. O texto viña disputar no terreo do debate político a cobertura ofrecida por distintos medios situando as políticas do Executivo romano no marco do fascismo. Os acima asinantes, un profesor de Dereito do Traballo; un deputado de Unidos Podemos (UP) e o dirixente comunista que encarnou a pinza co aznarismo fronte ao felipismo acusaban a “círculos políticos e empresariais”, a “as principais organizacións patronais”, a “xornalistas a salario das finanzas” e até os sindicatos de boicotear o “Decreto dignidade”. Con esta denominación coñécese o pacote de reformas aprobado polo ministro de Traballo e vicepresidente Luigi Dei Maio como resposta ás políticas sociais e económicas aplicadas en Europa desde o Tratado de Maastricht.
Para Illueca, Monereo e Anguita había poucas dúbidas: hai un ruído opositor que busca impedir que se reverta a lexislación antisocial do últimos trinta anos “para desregularizar o mercado de traballo e agravar a precariedade laboral”. En concreto no seu texto detállanse avances sobre “a duración máxima dos contratos temporais de 36 a 24 meses e, aínda máis importante, restablécese o principio de causalidade na contratación temporal a partir do primeiro ano de vixencia do contrato”; que “increméntase significativamente a indemnización por despedimento dos contratos temporais e penalízase o uso abusivo dos mesmos, aumentando a cotización adicional á Seguridade Social en 0,5 puntos por cada prórroga do contrato?; as “restricións á deslocalización empresarial, sancionando ás empresas que abandonen o territorio italiano coa perda das axudas públicas vinculadas a investimentos produtivos que recibisen, e impondo fortes multas administrativas se a empresa desprázase a países non pertencentes á Unión Europea”; e “a prohibición da publicidade das apostas deportivas e xogos de azar, na pretensión de erradicar unha secuela social que golpea sen piedade ás familias italianas, especialmente ás máis pobres e vulnerabeis”. En resumo, o fachendoso Decreto Dignidade supón para os autores desta tese unha emenda á totalidade ao xuízo de intencións, “propio de inquisidores e pobres mentes que carecen de argumentos racionais”, con que os seus adversarios pretenden tombalo. Se prescindimos desa virulenta coda, os citados teñen sobrada razón no que din. Mesmo quedan curtos, porque aos logros expostos habería que engadir a “renda de cidadanía2 (780 euros ao mes) e a derrogación da lei que atrasaba a idade de xubilación.
Din verdade Illueca, Monereo e Anguita, mas a súa non é toda a verdade. É dicir, incorren en postverdade. Porque o bipartito romano ten dúas caras inseparabeis e miméticas. Dei Maio polo “esquerdista” M5E e Matteo Salvini pola ultranacionalista Liga, e son as accións deste segundo político as que ignorar os defensores do Decreto Dignidade na súa alegación. Á maneira do réxime chinés, híbrido dun capitalismo salvaxe e un comunismo de caserna, o gabinete Dei Maio-Salvini traballa no formato “un país, dous sistemas”. Esa parte coaxial é precisamente a que o historiador Steven Forti rescata na súa réplica “Por que queredes “embranquecer a Salvini”, reflexionando sobre a fraude que supón falar positivamente das disposicións do “pomba” Dei Maio ocultando as do outro vicepresidente e ministro de Interior o “falcón” Salvini. Faio sinalando de entrada o desafortunado do contexto en que se divulga a defensa sen concesións do Decreto Dignidade: “Publicar un artigo como o de Illueca, Monereo e Anguita poucos días despois dos dramáticos acontecementos da Diciotti, cando 177 migrantes foron literalmente secuestrados durante unha semana polo ministro do Interior, Salvini, e co apoio dos ministros do M5E, sen poder baixar do barco amarrado no porto de Catania, é sinxelamente unha vergoña. Iso está claro?. Engadindo a continuación para maior información: “Quizais fai falta lembrar que no Parlamento Europeo o M5E é membro do Grupo Europa da Liberdade e a Democracia Directa, formado polo UKIP británico, Alternativa para Alemaña ou a extrema dereita dos Demócratas de Suecia”, e que ?O actual ministro do Interior gañou protagonismo mediático e votos co que el mesmo bautizou como “política da escavadora?: unha escavadora que levaba constantemente na súa camiseta coa cal quería arrasar os campos de xitanos en Italia?. Habería que engadir que Forti esquécese da iniciativa de Salvini para legalizar o “dereito de autodefensa”, algo que se asemellaría na distancia ás escuadras paramilitares das camisas negras mussolinianas e as forzas de asalto nazis.
Forti é un estudoso desa mentalidade totalitaria que no período de entreguerras asimilou a fascismo e estalinismo, como relata no seu libro sobre Óscar Pérez Solís, un activista que virou desde a fundación do Partido Comunista de España (PCE) a dirixir a defensa do “sitio de Oviedo” xunto aos militares golpistas. Unha pasarela ideolóxica reiniciada un século despois en manifestacións xenófobas como a que se produciu recentemente en Chemnitz, antiga RDA, con miles de persoas berrando contra os migrantes co slogan “Nós somos o pobo” pegado ao colosal busto de Carlos Marx. Este cruzamento de acenos de identidade resume o carácter omnívoro e bipolar do populismo ultranacionalista que emerxe en Europa en parangón co que foi o totalitarismo de Estado que concluíu no holocausto e o gulag. Aínda que ideolóxicamente enfrontadas, nazismo e estalinismo compartían un mesmo deseño de toma do poder a través da mobilización de clase e a liquidación do modelo de representación liberal (hogano neoliberal). Nese sentido foron, como os seus actuais epígonos, belixerantes contra o modelo de partidos (rol antisistema) e a dominación das elites (rol anticapitalista), dous elementos constitutivos do cosmos social que agora glosan os seus valedores hispanos.
Na súa refutación, Forti advirte tamén sobre o perigo inherente a ese reduccionismo maniqueista de estimar que só cun puñado de melloras no terreo laboral pódese homologar como progresista a un goberno. Mussolini tamén fixo algo “bo” na Italia dos anos vinte e trinta, por así dicilo: desecou marismas para erradicar a malaria, promoveu a vivenda social, edificou cidades en páramos e con el “os trens chegaban en hora”, como lles gusta repetir aos nostálxicos do réxime. Con todo, fixo moito máis: instaurou unha ditadura autoritaria e con tinguiduras totalitarios, utilizou a violencia contra os adversarios políticos, prohibiu os partidos políticos e os sindicatos, fomentou un nacionalismo exacerbado, aprobou as leis raciais, esmagou o movemento obreiro, favoreceu aos grandes capitalistas e un longo etcétera. De feito, especulouse contrafácticamente sobre se, de non producirse a barbarie do Holocausto, o fascismo podería pasar á historia só como un réxime social paternalista de rumbo antisemita. A axenda social de Mussolini, por exemplo, admitía o dereito ao voto para as mulleres.
Algunhas das claves para comprender o respaldo que moitos traballadores deron a eses experimentos *liberticidas achégaas Götz Alvy na súa obra  “A utopía nazi. Como Hitler mercou aos alemáns”. Lembra este investigador que o réxime nazi instaurou “as ferias pagadas”; combateu o paro, pasando de 6 millóns de desempregados en 1933 a 1,6 en 1937; o único imposto que se aumentou entre 1933 e o comezo da guerra foi o de sociedades creado en 1920 pola República de Weimar; introduciu o seguro obrigatorio de enfermidade; en 1941 eleváronse as pensións; viúvas e orfos quedaron libres de contribución; e conxeláronse os alugueres?. Tamén que o propio Hitler falaba da “construción do Estado social do pobo” no que se “derrubarían todas as barreiras sociais” (Discurso aos obreiros da Rheinnmetall-Borsig-Werke en Berlín 10.12.1942). Unha nivelación social exclusiva para alemáns que o Partido Obreiro Nacionalsocialista Alemán (NSDAP) baseaba “na doutrina da desigualdade entre as razas”. Outro estudoso ten argumentado que o nazismo non foi conxura de tolos senón un proxecto político apoiado por boa parte dunha cidadanía que prefería a inxustiza á desorde (Daniel Jonah Goldhagen. “Os verdugos voluntarios de Hitler. Os alemáns correntes e o holocausto”).
O neofascismo que despunta hoxe non viches nen calza igual que o histórico. Pero contén os seus mesmos incentivos de populismo, verticalismo e irracionalidade. Mesmo se activou un cobaismo insurxente de abaixo-arriba (xorde nas urnas e se autogestiona á marxe das institucións) tras o saqueo sufrido polas clases traballadoras durante a crise financeira do 2008 (entón foi o crac do 29). Pero o que fai definitivamente viable o seu rexurdimento é o feito de gravitar sobre unha cidadanía dopada nunha idea materialista da existencia e a sacralización do Estado e do traballo (vasos comunicantes do vaivén marxista-capitalista). Os discursos xenófobos de nova planta atopan así o terreo abonado ao irracionalismo emocional nunha poboación troquelada no darwinismo e o maltusianismo social. Unhas prácticas cainitas que parecen inspiradas naquela brutal admonición medieval “pola caridade entra a peste” con que se repudiaba ao menesteroso, porque o modo de vida que eliximos conspira contra os valores éticos e humanistas que hai na persoa moral. Iso é o que reflicten patróns de comportamento como o falso dilema entre a esixencia de carga de traballo para fabricar armas de destrución masiva ou comer, e a reivindicación acrítica do igualitarismo xenófobo da fakepolitik italiana.
Parafraseando o que dixo Einstein sobre a vida, a democracia é como montar en bicicleta: para conservar o equilibrio hai que manterse en movemento.

Deixar unha resposta

Ten que ser rexistrado para publicar un comentario.

off
A %d blogueros les gusta esto: